Szkoła Podstawowa nr 9 im. Mikołaja Kopernika w Koszalinie

Adres

Kontakt

ul.Powstańców Wielkopolskich 23
75-100 Koszalin
tel. 94-3426786
e-mail: sekretariat@sp9.koszalin.pl

Statystyki

  • Odwiedziło nas: 827795
  • Do końca roku: 75 dni
  • Do wakacji: 247 dni

KATARZYNA ZAWADA - NAUCZYCIEL JEZYKA ANGIELSKIEGO

PRAKTYCZNE ZASTOSOWANIE BAJEK TERAPEUTYCZNYCH

 

I   WPROWADZENIE

 

Bajki terapeutyczne biorą pod uwagę etapy rozwoju dziecka, jego niepokoje związane z nowymi wydarzeniami i ze zdobywaniem umiejętności, których oczekuje od niego świat dorosłych. Dzieci w kolejnych stadiach dorastania muszą pokonywać różnego rodzaju trudności. Bajki terapeutyczne są skuteczną metodą wspierania ich w stawaniu się samodzielnym i odważnie wchodzącym w życie człowiekiem.

 

II DZIAŁANIE TERAPEUTYCZNE BAJEK

 

Dziecku jest bardzo trudno mówić o własnych problemach. Często nie potrafi rozpoznawać i nazywać swoich lęków i niepokojów. Boi się również wypowiadać je głośno w obawie przed ich spotęgowaniem.

Utożsamianie się z bohaterem bajki przeżywającym podobny problem przynosi dziecku ulgę i poczucie bezpieczeństwa. Fakt, że podobna sytuacja przydarzyła się komuś innemu ułatwia zrozumienie jej i towarzyszących jej uczuć i emocji. Jest to swoiste pocieszenie i uzyskanie przekonania, że na świecie są ludzie z podobnymi problemami. Poprzez bajki terapeutyczne dzieci otrzymują wzory do naśladowania, które uczą jak radzić sobie z trudnościami
i stają się silniejsze.

Znaczenie terapeutyczne ma również samo spędzanie czasu dziecka
z rodzicami. Podczas czytania bajki dziecko doświadczania poczucia bliskości
i bezpieczeństwa płynącego z obecności rodzica. Rodzic nie musi być terapeutą. Wystarczy żeby kochał i rozumiał swoje dziecko, a także przekazywał mu,
że w życiu zdarzają się wzloty i upadki. Świat w którym żyjemy niesie ze sobą poczucie niesprawiedliwości. Dziecko, które nie wierzy w możliwość powodzenia i szczęśliwego rozwiązania zrezygnuje z wysiłku i nie osiągnie sukcesu. Dzieciom potrzebna jest wiara w siebie i dobro istniejące w świecie. Kiedyś taka wiedza płynęła z legend, mitów, baśni opowiadanych przez starsze, bardziej doświadczone pokolenia. Motywy wielu baśni pokrywają się z dziecięcymi problemami. Psychoanalitycy uważają, że na poziomie nieświadomości dziecko rozpoznaje elementy bajki, które odnoszą się do jego własnego postrzegania sytuacji. Poznanie przeżyć głównego bohatera umożliwia dziecku przemyślenie i doświadczenie trudnych uczuć z pewnym dystansem. Nie budzą już one lęku, ponieważ doświadcza ich również ktoś inny. Powoduje to rozluźnienie napięcia w skutek czego dziecko się odstresowuje i nie wypiera już negatywnych, „zakazanych" myśli i uczuć.

Bajki sprzyjają komunikowaniu się i dają możliwość podjęcia dialogu z własnym dzieckiem. Dziecku zaś pozwalają uczyć się konkretnych postaw w poczuciu własnej niezależności  i we właściwym sobie tempie. Stwarzają też klimat bliskości i intymności z rodzicami. Rodzicom zaś, dodają siły i pewności siebie, które oddziałują pozytywnie na dziecko.

 

III UKŁADANIE WŁASNYCH BAJEK

 

Rodzice mogą korzystać z dostępnych na rynku wydawniczym bajek, jak również mogą sami wymyślać historie, które pomogą ich dziecku. Układając własne bajki powinni wziąć pod uwagę następujące kwestie:

  • spojrzenie na problem z perspektywy dziecka;
  • dee i rozwiązania jakie chcemy przekazać dziecku;
  • rozpoczęcie opowiadania od przedstawienia głównego bohatera;
  • nadanie bohaterowi pozytywnych cech i obdarzenie go talentami własnego dziecka;
  • w fabule odwzorowanie realnego problemu dziecka;
  • obserwacja dziecka podczas opowiadania bajki;
  • odpowiadanie na pytania rodzące się dziecku podczas słuchania historii;
  • konstruowanie pomocniczych pytań dotyczących uczuć głównego bohatera;
  • w razie potrzeby pomoc dziecku w zastosowaniu proponowanych rozwiązań;
  • dostosowanie słownictwa i długości bajki do wieku dziecka.

IV PROBLEMY PORUSZANE W BAJKACH

 

Problemy poruszane w bajkach dotyczą spraw, które dziecko doświadcza w codziennym życiu. Do najczęściej spotykanych należą:

  • nocne koszmary;
  • różnego rodzaju lęki i fobie;
  • pierwsze dni w przedszkolu, szkole;
  • rozwód rodziców;
  • pojawienie się kolejnego dziecka w rodzinie;
  • pobyt w szpitalu;
  • śmierć kogoś bliskiego;
  • ból i cierpienie spowodowane chorobą;
  • nieśmiałość;
  • doświadczanie dokuczania;
  • moczenie nocne;
  • mpulsywność i nadpobudliwość;
  • trudność w komunikacji;
  • alkohol w rodzinie;
  • relaksacja.

V  ZAKOŃCZENIE

 

W bajkach wykorzystuje się wyobraźnię, która jest źródłem mądrości uzdrawiającej mocy dla dzieci. Przekazywane są w nich również zasady moralne i obowiązujące w społeczeństwie reguły. Wyobraźnia uaktywniona podczas słuchania bajki może powodować reakcję emocjonalną, która dotychczas była blokowana. Bajki terapeutyczne ułatwiają także pokonywanie fobii. Technika odwrażliwiania polega na uczeniu się reagowania na lękotwórczy obiekt odprężeniem, a nie paniką.
W bajkach wykorzystywana bywa również technika ukrytego modelowania, dzięki której w sposób naturalny i niewymuszony dziecko uczy się pożądanych zachowań. Poprzez rysunek, który może być podsumowaniem bajki dziecko wyraża niepokojące je kwestie. Odgrywanie zaś zagadkowych wydarzeń zawartych w bajce zmniejsza emocjonalne oddziaływanie przeżyć i ułatwia je zrozumieć. Zatem wartość terapeutyczna bajek jest nieoceniona!

 

VI BIBLIOGRAFIA

 

1. Brett Doris, Bajki, które leczą (cz.I), Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2006

2. Brett Doris, Bajki, które leczą (cz.II), Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2007

3. Jagieła Jarosław, Socjoterapia w szkole, Rubikon, Kraków 2009

4. Molicka Maria, Bajki terapeutyczne, Media Rodzina, 2009