Szkoła Podstawowa nr 9 im. Mikołaja Kopernika w Koszalinie

Adres

Kontakt

ul.Powstańców Wielkopolskich 23
75-100 Koszalin
tel. 94-3426786
e-mail: sekretariat@sp9.koszalin.pl

Statystyki

  • Odwiedziło nas: 829112
  • Do końca roku: 74 dni
  • Do wakacji: 246 dni

KATARZYNA ZAWADA - NAUCZYCIEL JĘZYKA ANGIELSKIEGO

Czy dyscyplina jest w klasie konieczna?

Istnieją co najmniej dwa powody uzasadniające potrzebę dyscypliny w szkole. Po pierwsze, chodzi o stworzenie warunków, w których możliwa będzie nauka, przekazywanie wiedzy czasami wyjaśnianie bardzo trudnych zagadnień, a po drugie nauczenie uczniów zachowania społecznie odpowiedzialnego.

 

Jak zatem zapewnić dyscyplinę w klasie?

Chyba nie ma nauczyciela, który nie szukałby odpowiedzi na to kluczowe pytanie. Co ciekawe, pojęcie dyscypliny pochodzi od łacińskiego słowa discere, które oznacza uczyć się. Dyscyplinę rozumiemy jako kierowanie zachowaniem, które może prowadzić do lepszego, pożądanego zachowania, ale często krótkotrwałego i jako samodyscyplinę, samokontrolę i naukę dokonywania właściwych wyborów.

Stwierdzenie, że jedyną rzeczą nad jaką nauczyciel ma pełną kontrolę w klasie, jest jego własne zachowanie może wydać się kontrowersyjne, ale jednak okazuje się prawdziwe. Dlatego każdy pedagog powinien brać pod uwagę zarówno zachowanie uczniów i swoje postępowanie. Nieprawdą jest, że uczniowie powinni wiedzieć jak należy się zachować. Zadaniem nauczyciela jest nauczenie uczniów brania odpowiedzialności za swoje zachowanie. Do pomocy mogą służyć tzw. kontrakty czy umowy klasowe, czyli spisane zasady zachowania w klasie. Jeśli na początku roku nauczyciel dobrze nauczy zasad, nie będzie musiał ich przypominać. Czasami wystarczy samo ogłoszenie zasad, aby uczniowie je właściwie zrozumieli.

 

KONTRAKT - to fundament dyscypliny, to narzędzie ułatwiające utrzymanie dyscypliny czyli dobrych warunków nauczania i uczenia się. Przy tworzeniu zasad należy sobie odpowiedzieć na dwa pytania:

Przed jakim złem ma chronić nas ta zasada?

Jakiemu dobru ma służyć ta zasada?

 

DYSCYPLINA to ścisłe i rygorystyczne przestrzeganie określonych zasad.

 

Według P. Butlera istnieje tzw. procedura stopniowania reakcji, która przedstawia się następująco:

Etap pierwszy – udzielanie informacji

Jest pierwszą informacją o naszym odbiorze czyjegoś zachowania.

Etap drugi - wyrażenie uczuć

Ponownie informujemy, co dana osoba robi ( zachowanie nie musi wypływać ze złych intencji) i informujemy o naszych uczuciach, jakie to zachowanie w nas wywołuje.

Etap trzeci - przywołanie zaplecza

To informacja, co mamy zamiar uczynić, jeśli zachowanie osoby, która nam przeszkadza nie ulegnie zmianie (zaplecze musi być realne i wykonalne, może być to wsparcie osoby, grupy, nasze działanie lub jego brak)

Etap czwarty – skorzystanie z zaplecza

Jeśli sytuacja nie ulega zmianie konsekwentnie korzystamy z zapowiedzianego zaplecza.

 

Dyscyplinuj jak najdłużej w konspiracji w następujący sposób:

Ignoruj

Utrzymuj kontakt wzrokowy,

Zmniejsz dystans

Dotknij ucznia w ramię

Połóż na ławce kartkę żółtą albo z napisem: Wróć do nas. Zacznij pracować.

Mów do całej klasy czego potrzebujesz, na końcu do konkretnego ucznia np. samo imię i ostatecznie:

Cieszę się, że szybko zabrałeś się do pracy. Dobrze rozpocząłeś test. Tak należy przystąpić do wykonywania tego zadania.

Gdy nastąpi zmiana zachowania powiedz:

Dziękuję, Doceniam.

Pamiętaj o stopniowaniu środków dyscyplinujących, od najsłabszego do najmocniejszego.

 

Rozwijaj w uczniu poczucie odpowiedzialności za własne zachowanie

Staraj się kontrolę zastępować zachętą do współpracy.

Pozwalaj uczniom wybierać między wykonaniem polecenia, a poniesieniem konsekwencji, zamiast zmuszać do posłuszeństwa lub grozić przymusem.

 

Kierujmy prośby do całej klasy, a nie do określonej osoby, np.. Bardzo proszę o rozpoczęcie pracy.

Zwracamy uwagę po cichu lub w cztery oczy.

Używamy słów: czy mógłbyś? Chciałabym, zależy mi, oczekuję….

Ingerencje bezpośrednie, którymi przerywamy czynności ucznia, mają większą siłę , jeżeli:

Stosujemy je tylko w koniecznych przypadkach.

Ingerencje są krótkie i spójne wewnętrznie, w formie jasnych poleceń określają to, co uczniowie mają zrobić, a nie to co mają przestać robić.

Słowa i komunikaty kierujemy bezpośrednio do adresata, gesty wykonujemy wysuniętą ręką, z dłonią odwróconą do dołu. W ten sposób nasze działania wygląda stanowczo i profesjonalnie.

 

Pamiętajmy, że z zachowaniami naruszającymi dyscyplinę w klasie mamy do czynienia gdy:

1) Zachowania te naruszają tok lekcji.

2) Zakłócają prawo innych do nauki.

3) Zachowania te są dla kogoś fizycznie lub psychicznie niebezpieczne.

4) Zachowania polegające na niszczeniu czyjejś własności.

Uczniowie najczęściej zachowują się niewłaściwie i zakłócają dyscyplinę w klasie z powodu: poszukiwania uwagi, dążenia do władzy, szukania zemsty czy ujawnienia niedoskonałości.

 

Reasumując, pojęcie dyscypliny jest bardzo istotne w pracy każdego nauczyciela. Proste pytania mogą pomóc w każdej trudnej sytuacji, kiedy zostaje naruszona dyscyplina:

1) Co robisz?

2) Czy to jest zgodne z naszymi zasadami?

3) Co powinieneś robić?

4) Co zrobisz, żeby uniknąć konsekwencji?

5) Co zrobisz, żeby tej zasady nie łamać w przyszłości?

Należy także pamiętać o nieocenionej wartości pochwał podczas każdych zajęć. Pochwały korzystnie wpływają na podtrzymywanie starań uczniów i dobre zachowanie. Pochwały powinny być stosowane szczerze i dotyczyć konkretnego zachowania lub konkretnej pracy. Mogą wyrażać podziw, wdzięczność i zadowolenie, dzięki czemu podniesie się pozycja ucznia względem nauczyciela. Ale trzeba być świadomym, że jeżeli są stosowane w nieodpowiedni sposób, to mogą wprowadzić ucznia w zakłopotanie, zwłaszcza gdy są stosowane publicznie i wtedy mogą wydać się próbą manipulowania uczniem.

 

 

Literatura

J. Kołodziejczyk, Dyscyplina w klasie. Sophia Kraków 2005

B. Rogers, Trudna klasa. Fraszka Edukacyjna Warszawa 2006

J. Robertson, Jak zapewnić dyscyplinę ład i uwagę w klasie? WSiP Warszawa 1998

K. Słupek, Dyscyplina w klasie. Rubikon Kraków 2010

 

Opracowane na podstawie udziału w szkoleniu przeprowadzonym przez panią Marię Dębską w Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie

przez Katarzynę Zawadę – nauczyciela języka angielskiego