Szkoła Podstawowa nr 9 im. Mikołaja Kopernika w Koszalinie

Adres

Kontakt

ul.Powstańców Wielkopolskich 23
75-100 Koszalin
tel. 94-3426786
e-mail: sekretariat@sp9.koszalin.pl

Statystyki

  • Odwiedziło nas: 853110
  • Do końca roku: 14 dni
  • Do wakacji: 186 dni

ADAM GOSPODARCZYK - NAUCZYCIEL HISTORII

Adam Gospodarczyk – Metoda dramy na lekcji historii


Co to jest drama?  Geneza.


       Drama jest metodą nauczania – uczenia się poprzez działanie i pracę w rolach w sytuacji fikcyjnej.

Termin drama pochodzi od greckiego słowa drao – działam, usiłuje. Sama nazwa tej metody wychowawczej została zapożyczona bezpośrednio z języka angielskiego i z anglosaskiej tradycji uczenia się. Drama pojawiła się w pedagogice w XIX wieku równolegle do nowego ruchu  przeciwnemu biernemu zdobywaniu wiedzy. Pojawiło się wtedy w Europie tzw. Nowe Wychowawnie, które uzależniało zasady, treści i metody kształcenia od właściwości psychicznych dziecka, od jego potrzeby działania, zabawy i ekspresji twórczej.

     W Polsce podobnie jak w Anglii, istnieje nurt edukacji teatralnej, realizowanej przez profesjonalistów. Polskie teatry mają model literacki i nastawione są na edukację teatralną dzieci i młodzieży oraz wspieranie realizacji programu nauczania literatury polskiej. Niestety nie podejmują one zadania „przygotowania do życia”, unikają trudnych problemów społecznych.

      W ogólnonarodowym programie szkoły polskiej nie ma artystyczno-wychowawczego przedmiotu dramy. Wiedzę o dramacie i teatrze przekazują poloniści i historycy. Program wychowania moralnego i przygotowania do życia jest realizowany na lekcjach wychowawczych oraz na różnych zajęciach, najczęściej humanistycznych. W polskiej pedagogice dramę zalicza się do metod dydaktyczno-wychowawczych zwanych grami dydaktycznymi, symulacyjnymi i sytuacyjnymi. Uznaje się je za kontynuację gier dziecięcych, a jej siłę dostrzega się w wykorzystaniu autentycznej, spontanicznej potrzeby bycia dzieci w świecie nierzeczywistym, przyjemności przebywania w świecie fantazji, w wymarzonych odmiennych od swoich własnych, rolach, a także w wykorzystaniu społeczno-wychowawczych i poznawczych funkcji zabawy. Nie jest to jednak tylko zabawa. W edukacji nauczyciel dostosowuje metodę do zrealizowania celów dydaktyczno-wychowawczych opartych na realizacji programu zajęć stworzonego przez nauczyciela. Można więc powiedzieć, że drama zaczyna się tam gdzie wkracza nauczyciel i spontaniczna zabawa przeobraża się w ukierunkowaną pracę i świadome rozwiązywanie problemów przez uczniów.


Inne metody nauczania


Pogadanka zwana rozmowa nauczającą – jest to metoda poszukująca, jedna z najczęściej stosowanych, która polega na zadawaniu pytań przez nauczyciela, które zmierzają do logicznego końca wg tzw. dialogu sokratejskiego, np. rozmowa o rolach omawiających skutki odkryć geograficznych.


Dyskusja – przeważnie stosowana w klasach starszych, gdyż opiera się na dotychczasowej wiedzy, umiejętnościach i doświadczeniach uczniów. Wymaga jasnego precyzowania i uzasadniania własnych poglądów, umiejętności słuchania i szanowania poglądów innych. Dyskusję warto stosować przy rozwiązywaniu problemów spornych i wymiany poglądów. Dzięki niej możemy kształtować wartości i dokonywać oceny moralnej, np. spór o ocenę króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.


Praca pod kierunkiem – polega ona na pracy ucznia lub grupy osób w oparciu o różnorodne środki dydaktyczne. Może to być podręcznik, tekst źródłowy, lektura czy oglądanie reprodukcji  obrazów historycznych. Celem tej metody jest kształcenie umiejętności samodzielnego zdobywania wiedzy, poszukiwania potrzebnych wiadomości, aktywizowania, rozwijania intelektualnych możliwości uczniów, a także krytyki i interpretacji źródeł.


Gry dydaktyczne – to grupa metod nauczania należących do metod problemowych i organizujących treść kształcenia. Praca to polega głównie na działaniu zespołowym, uczeniu się we współpracy. Interakcje między uczniami ukierunkowane są na wykonanie zadania.

Uczniowie proszeni są o przygotowanie scenki dworskiej na Wawelu w czasach króla Zygmunta Starego. Przydzielają sobie role króla, jego żony Bony Sforzy, Stańczyka, włoskiego archi¬tekta Bartłomieja Berecciego, muzyków, poetów, możnowładców, dworzan. Nauczyciel zakreśla główne ramy ćwiczenia mówiąc, że jego celem jest poznanie obyczajów epoki, zdobycie wiedzy o przebudowie w stylu renesansowym zniszczonego pożarem Wawelu, a także informacji o budowie nowej kaplicy przy katedrze wawelskiej. Uczniowie sami studiują materiały, wykorzystują krótkie dodatkowe informacje przygotowane na kartkach przez nauczyciela, reżyserują scenki w mniejszych grupkach: gry w karty, szachy, kości, przydzielają sobie teksty do wypowiedzi w rolach. Następnie rozpoczynają prezentację inscenizacji. Zakończenie inscenizacji zależne jest zwykle od zamysłu _ nauczyciela lub samych uczniów, od ich inwencji, wiedzy, chęci jej pogłębienia. Uczniowie zostali zaopatrzeni we wstępny, niezbędny zasób doświadczeń, by pobudzić ich do uzupełnienia potrzebnych do rozpoczęcia gry wiadomości i umiejętności. Nauczyciel powinien ukierunkować działalność uczniów na wzbogacenie swojego doświadczenia, w celu poznania wyższego etapu modelowanej rzeczywistości, a także podtrzymywać ich twórczą aktywność.


Burza mózgów – polega na zespołowym wytwarzaniu jak największej ilości pomysłów mających na celu rozwiązanie jakiegoś zadania. Pomysły mogą być dziwaczne, zaskakujące bowiem w czasie wytwarzania nie podlegają ocenie. Wszystkie powinny być zapisane na tablicy. Następnie nauczyciel wraz z uczniami sprawdzają i wartościują pomysły.

 

Techniki dramy (rola)

  • Gorące krzesło czyli wywiad – w której np. nauczyciel siada na gorącym krześle, a uczniowie zadają pytanie na określony temat np. wywiad z Józefem Piłsudskim.
  • Pantonima – jest to krótkie naśladownicze działanie w roli, w wyimaginowanej sytuacji i z wyobrażonym przedmiotem,
  • Improwizacja (spontaniczna, nieprzygotowana) – podstawą tej techniki jest wyraźnie określony początek, sytuacja wyjściowa i dokładnie sprecyzowane role. Tworzy się ją na żywo, w trakcie rozwijającego się sporu i konfliktu z partnerem. Jest to trudna technika gdyż nauczyciel musi być świadomy celów i powinien potrafić wyczuć kiedy może, a kiedy musi przerwać grę.
  • Improwizacja całej grupy – bierze w niej udział cała grupa i może być formą podsumowania zajęć. Nauczyciel wyznacza role uczestników, miejsce i czas spotkania oraz sytuację wyjściową, która zmobilizuje wszystkich do rozpoczęcia pracy i wypowiadania określonych treści.
  • Improwizacja przygotowana czyli scenka – spontaniczna, uczniowie budują ją według zasady rozwoju akcji z wyraźnym początkiem, punktem kulminacyjnym i zakończeniem. Wzbogacana jest o ruch, działania i gesty postaci.

Używanie metody dramy podczas lekcji jest bardzo dużym uatrakcyjnieniem zajęć i powiewem rozrywki. To co przedstawiłem w tej publikacji ma za zadanie zachęcić Państwa do korzystania z dramy w różnych sytuacjach klasowych czy to na lekcji języka polskiego, historii czy na zajęciach z wychowawcą.


Bibliografia

A. Dziedzic, W. E. Kozłowska, Drama na lekcjach historii, Warszawa 1999,

K. Pankowska, Drama – zabawa – myślenie, Warszawa 1990,

K. Pankowska, Edukacja przez dramę, Warszawa 1997,